แบตเตอรี่ deep cycle คืออะไร?

0
5795

แบตเตอรี่ deep cycle คืออะไร?

ระบบโซล่าเซลล์ หรือ ระบบกังหันลม เป็นระบบพลังงานทางเลือก ที่ต้องใช้พลังงานจากกระแสไฟฟ้าในการผลิต แต่เนื่องจากระบบเหล่านี้ ไม่สามารถที่จะมีพลังงานไว้ใช้ได้ตลอดเวลา หรือบางทีอาจผลิตกระแสไฟฟ้าได้ไม่เพียงพอต่อการใช้งาน ดังนั้น การมีแบตเตอรี่สำหรับเก็บสะสมพลังงาน จึงมีความจำเป็นอย่างยิ่ง และแบตเตอรี่ที่เราจะพูดถึงในที่นี้ก็คือ  แบตเตอรี่ deep cycle นั่นเอง เรามาทำความรู้จัก และเข้าใจกลไกการทำงานของแบตเตอรี่ชนิดนี้กันเลยดีกว่า

แบตเตอรี่ deep cycle ถูกออกแบบมาให้สามารถคายประจุได้ถึง 45-80% ของพลังงานที่เก็บสะสมอยู่ โดยสามารถคายประจุได้มากกว่าแบตเตอรี่รถยนต์ทั่วไป มีลักษณะเป็นถังกักเก็บพลังงาน เพื่อนำไว้ใช้เมื่อระบบโซล่าเซลล์ หรือ ระบบกังหันลม ไม่สามารถผลิตกระแสไฟฟ้าได้ แม้ว่าจะไม่สามารถเก็บไฟได้ร้อยเปอร์เซ็นต์ แต่ก็มีพลังงานไว้ใช้อย่างเพียงพอในยามฉุกเฉิน ซึ่งการมีแบตเตอรี่ชนิดนี้ไว้ จะช่วยเพิ่มความเสถียรภาพให้กับระบบมากยิ่งขึ้น อีกทั้งยังถูกออกแบบให้มีอายุการใช้งานที่ยาวนานขึ้น โดยการเพิ่มขนาดของแผ่นตะกั่วให้มีความหนากว่าเดิม และใช้พื้นผิวสัมผัสตะกั่วกับสารละลายให้น้อยลง จึงทำให้การชาร์จและคายการประจุใช้เวลานานกว่า ปล่อยกระแสไฟฟ้าออกมาน้อยกว่าแบตเตอรี่รถยนต์ ที่จ่ายกระแสไฟฟ้าสูงขณะสตาร์ทเครื่องยนต์ อันเป็นสาเหตุให้แบตเตอรี่มีอายุสั้นลง

แบตเตอรี่ deep cycle ทำงานอย่างไร?

            การทำงานของแบตเตอรี่ชนิดนี้ จะใช้หลักการของปฎิกิริยาทางเคมี ที่เกิดจาก แผ่นตะกั่วจุ่มอยู่ในสารละลายกรดซัลฟิวริก  โดยจะมีการจ่ายกระแสไฟฟ้าที่ขั้วบวกและขั้วลบ เพื่อการชาร์จและการคายประจุ ซึ่งหากต้องการให้อายุการใช้งานของแบตเตอรี่ใช้งานได้ยาวนานขึ้น จำเป็นที่จะต้องเพิ่มแผ่นตะกั่วที่ขั้วบวกของแบตเตอรี่ให้หนาขึ้น เมื่อใช้ร่วมกับระบบไฟฟ้าพลังงานแสงอาทิตย์ จะทำการเก็บประจุไฟฟ้าไว้ในถังแบตเตอรี่ ช่วยให้จ่ายไฟได้ต่อเนื่องและยาวนานกว่าเดิม โดยเฉพาะอย่างยิ่ง ทำหน้าที่เหมือนเป็นพลังงานสำรอง เมื่อการผลิตไฟฟ้าจากแผงโซล่าเซลล์ หยุดการทำงานลง

แบตเตอรี่ deep cycle มีกี่ชนิด?

            แบตเตอรี่ deep cycle แบ่งได้หลายชนิด ซึ่งแต่ละชนิดจะมีส่วนประกอบและหน้าที่แตกต่างกัน ดังนี้

  • แบตเตอรี่ deep cycle ชนิดน้ำ (Flooded type deep cycle battery) ถือได้ว่าเป็นแบตเตอรี่ที่เหมาะแก่การใช้งานกับระบบโซล่าเซลล์และคุ้มค่ากับการลงทุนมากที่สุด เมื่อเปรียบเทียบกันต่อ Ah แล้ว สำหรับแบตเตอรี่ชนิดนี้ ต้องติดตั้งในพื้นที่ที่มีอากาศถ่ายเท และวางลักษณะตั้งขึ้นเท่านั้น และจำเป็นบำรุงรักษาอย่างสม่ำเสมอ แต่หากไม่ต้องการบำรุงรักษา ให้ใช้แบตเตอรี่ชนิดน้ำแบบ maintenance free ซึ่งถูกออกแบบให้มีอายุการใช้งานสั้นลง
  • แบตเตอรี่ deep cycle ชนิดแห้ง หรือ ชนิดมีวาล์วปรับแรงดันภายใน (VRLA) โดยไม่จำเป็นต้องบำรุงรักษาเพราะเป็นแบตเตอรี่ที่มีโครงสร้างระบบปิด แบ่งออกเป็น 2 ประเภทคือ

–  แบตเตอรี่ deep cycle ชนิด AGM   เป็นแบตเตอรี่ที่ภายในเป็นน้ำกรด แต่จะถูกซับด้วยวัสดุที่คล้ายใยแก้ว ไม่ให้เคลื่อนไหวหรือระเหยออกจากตำแหน่งแผ่นขั้วบวกและลบ โดยแบตเตอรี่ชนิดนี้จะมีราคาถูก จำหน่ายตามท้องตลาดทั่วไป เอาไว้ใช้สำรองไฟฟ้าแต่ไม่เน้นอายุการใช้งานที่ยาวนาน ข้อเสียของแบตเตอรี่ชนิดนี้คือ  ถ่ายเทความร้อนได้ไม่สะดวก เนื่องจากน้ำกรดไม่ได้กระจายตัวไปทั้งลูก

– แบตเตอรี่ deep cycle ชนิด GEL  เป็นแบตเตอรี่ที่อยู่ในรูปของแข็งคล้ายเจล ซึ่งทำมาจาก Silicon Dioxide โดยภายในจะมีน้ำกรดที่อยู่ตามช่องว่างของเจล ถ่ายเทความร้อนได้ดี เพราะเจลจะกระจายไปทั่วแบตเตอรี่ทั้งลูก ช่วยแก้ปัญหาแบตเตอรี่เสื่อมเร็ว มีอายุการใช้งานที่ยาวนานกว่า  ถือได้ว่าเป็นแบตเตอรี่ที่มีคุณภาพสูง เหมาะสำหรับระบบที่ต้องการความแน่นอนในการสำรองไฟฟ้า

สรุปข้อดีของการใช้แบตเตอรี่ deep cycle

  1. มีความสามารถในการเก็บประจุไฟฟ้า และสามารถจ่ายไฟได้มาก อย่างต่อเนื่องยาวนาน
  2. เหมาะสำหรับใช้กับระบบไฟฟ้าพลังแสงอาทิตย์ เช่น โซล่าเซลล์  ระบบไฟฟ้า 12/24V หรืออุปกรณ์ที่ใช้ไฟฟ้าต่อเนื่อง
  3. แผ่นตะกั่ว ทั้งขั้วบวกและลบ หนากว่าแบตเตอรี่รถยนต์ จึงสามารถจ่ายไฟได้ดี
  4. มีอายุการใช้งานยาวนานกว่า

 

ทั้งหมดนี้ คือข้อมูลที่ทำให้เราเข้าใจเรื่องแบตเตอรี่ deep cycle แบบง่ายๆ เมื่อเรารู้แบบนี้แล้ว บ้านไหนที่กำลังติดตั้งแผงโซล่าเซลล์ ก็ควรมีตัวแบตเตอรี่ deep cycle ติดตั้งสำรองไว้ด้วย เผื่อเวลาระบบผลิตไฟฟ้ามีปัญหากะทันหัน เราจะได้มีไฟฟ้าสำรองไว้ใช้  ช่วยให้ชีวิตภายในบ้านง่ายขึ้นเยอะ